Şarap Hakkında 10 Şehir Efsanesi

Konu şarap olup hayatımızın içine girip sohbetleri kulaktan kulağa yayılınca her kafadan bir ses çıkmakla kalmıyor konuşulan bilgiler yeterli akademik deneyim filtelerinden geçmeden kafalarda yer ediyor.

İşte bu makalede sizlerle gerçekleştirdiğim etkinliklerden şarap severlerden en çok aldığım şehir efsanesi niteliğinde soruların cevaplarını teknik dayanaklarla paylaşmaya çalışacağım. 

  • Kırmızı Şarapla Kırmızı Et, Beyaz Şarapla Tavuk-Balık Mı ?

Şarap yemek eşleşmesi açısından bakıldığında genel bir kabul gibi görünse de zaman zaman çok farklı eşleşmelerle bizi ters köşe yapabilecek bir eşleşme yaklaşımıdır. Genel olarak kırmızı etin protein yapısının kırmızı şaraptaki tanen molekülleri ile bir eşlik yaşadığı gerçek olsa da Kalecik Karası, Papazkarası ya da Karasakız gibi kısmen daha az tanenli şarapların Somon gibi balıklarla çok iyi uyum yakaladığı görülmüştür. Özetle genel olarak bu efsane kabul görse de %100 doğru çalışır demek doğru olmayacaktır.

  • Çevir Aç Şişeler Daha Mı Kalitesizdir?

Çevir aç şişeler günümüze mantarlı şişelerin yarattığı açma zorluğuna bir kolaylık olarak gelmiş ancak şarap tüketicisinde karşılığını bulamamıştır. Satın alma sonrası 2 tur çevirilip servise hazır olabilecek bu şarap şişelerinin tüketicide kalitesiz algısı olsa da bu algıyı kanıtlayacak bir unsur bulunmamaktadır. Daha çok içime hazır sofralık(olgunlaşmayan) şarap şişelerinde rastladığımız bu çevir aç kapaklı şaraplar için kalitesiz demek doğru olmasa da kaliteli şarapların daha çok mantarlı şişeler olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Almaya'nın Riesling bölgesi Mosel ve Pfalz'da çok kaliteli çevir aç kapaklı birçok Riesling şarabı ile karşılaştığımı itiraf etmeliyim.

  • Kadehten Akan Damlalar Bir Kalite Göstergesi Mi?

Kadehten akan damlalar bir kalite göstergesi olsaydı aynı şeyi su için de sormazmıydık? Kafalar karıştı değil mi? Şaka bir yana kadehin içindeki akışkanın vizkozitesi ve kadeh içindeki yüzeyin geometrik yapısı ile şekillenen, şarap literatüründe legs&tears(bacaklar ve göz yaşları) olarak geçen herkesin merak ettiği bu damlalar bize şarabın kalitesi hakkında en ufak bir ipucu veremez. Sistematik tadım yaklaşımı sunan WSET standartlarında görsel muayenede şarabın kaliteli olduğuna dair bir bulgu bulmak neredeyse imkansızdır.

  • Şişenin Altındaki İç Bükey Boşluk Büyüdükçe Kalite Artar Mı?

Beni en çok gülümseten efsane sorulardandır. Şarap şişesi altındaki boşluk bir şişenin üretim aşamasının gerekliliklerinden olup şarabın kalitesine dair bir ipucu maalesef vermez. İstatistiksel olarak şöyle bir gerçekten bahsedilebilir; kaliteli şaraplar daha kalın cidarlık şişeler kullandıklarından kaliteli şaraplarda tesadüf olarak şişenin altındaki boşluğun daha derin olması ile karşılaşılabilir.

  • Şaraptaki Kükürt Baş Ağrısı Yapar Mı?

Şarabın fermantasyonunu durdurarak bir nevi şarabı olduğu yerde korumaya yarayan kükürt(SO2) molekülleri şarabın üretim sürecinde kullanılması sonrası kabul edilebilir bir miktarın kalıntı olarak kaldığı doğrudur. Ancak bu miktar şarap üreticisinin laboratuarında kontrol edilirken aynı zamana bağlı bulunan otorite kuruluşa raporlanır. Kükürt'ün baş ağrısı yaptığına dair şarap dünyasında çok fazla soru ve iddaa olmakla birlikte kükürtün baş ağrısı yaptığına dair net bir duruş yoktur.

  • Şaraba Buz Atılır Mı?

Bu soruyu bir viski uzmanına sorsanız size ne derdi hiç düşündünüz mü? Viski tadımlarının buz yerine seyreltmek için gerekirse bir kaç damla su ile yapıldığını düşünürseniz cevabı "hayır" olurdu. Bırakalım viskiyi dönelim şaraba, şarap buz atılacak bir kokteyl değil doğru sıcaklıkta sunulması gereken bir fermente içecektir. Beyaz şaraplar stiline göre farklılık göstererek 6-13 derece arasında servis edilirken, rose'ler 12-13, kırmızılar ise 13-20 derece arasında değişen sıcaklıklarda servis edilir. Şaraba buz atmak sadece şarabı giderek soğuk yapmakla kalmaz aynı zamanda yüksek alkollü bir içecek olmayan şarabı seyrelterek aroma ve karakterinin kadehin sonuna doğru yok olmasına neden olur. Bunun dışında buzun hangi su ile yapıldığı o kadar önem taşır ki, buzun içindeki suya ait minerallerle şarabın tadının değişmesi artık çok kolaydır. Siz siz olun eğer güzel soğutabiliyorsanız mutlaka soğutun yok imkanınız yoksa buz atıp keyfini çıkarabilirsiniz orası size kalmış.

  • Her Yıllanmış Şarap Para Eder Mi?

Şarap severlerden en çok aldığım soru, "hocam evde çok eski bu şarabı buldum kaç para eder?" olur. Bende biraz espriyle "sirkenin kilosu kaçaysa o eder derim" gülümseyerek. Aslında hikaye şudur, sadece Türkiye'de değil Dünya'da çok az şarap yıllarca olgunlaşabilir. Bu şarabı edindiniz diyelim, bunu doğru sıcaklık, nem, ışık ve koku iklimlendirme ortamında yıllarca yatık saklamanız gerekmektedir. Eğer size bir dönem gelmiş bir şarabın geçmiş yıllarda nasıl saklandığını bilmiyorsanız o şarapta da risk içindesiniz demektir. Ne mi olur? Oksidasyon yani oksijen bozulması veya ortamın getirdiği olumsuz saklama koşulları sebebiyle bozulmalar çok ama çok sık görülebilir. Yani her yıllanmış şarap değerli değildir, hatta sağlıklı ve hatasız olması oldukça zordur.

  • Bütün Ucuz Şaraplar Kalitesiz Mi?

Son zamanlarda artan enflasyon fiyat duyarlılığımızı arttırmış olacak ki şarap fiyatlarına dair aldığım soruların arttığını görüyorum. Kalite değerlendirmesi WSET sistematik tadım yaklaşamı ile görecelikten çıkarılmış, kalibre kişiler tarafından yapılmaktadır. Yani beğeni görecelidir lakin kalite sistematik değerlendirmenin bir sonucudur. Öncelikle şarabın raf fiyatı ile kalitesi arasında %100 bir linear ilişkiden bahsedemeyiz. Yani bugün raf fiyatı 100 TL olarak oldukça düşük kalmış bir şarabın kalitesiz olduğunu söyleyemeyiz. Ama çok iyi şaraplar pahalıdır. Bazı şeyler şarap biliminde tersini çalışmayabilir, daha konsatre bir hasat, uzun süre fıçı kullanımı gibi sebeplerle çok iyi şaraplarda yüksek maaliyetlerle beraber yüksek raf fiyatları görebiliriz. 

  • Meşe Fıçı Her Şarabı Güzelleştirir Mi?

Bu soru ilk karşıma çıktığında moda meraklısı biri olmasam da her kıyafetin herkesin üzerinde aynı durmadığını örneklemek istemiştim. Evet meşe fıçılar tarihte şaraba lezzet unsuru katmak için değil onu korumak için hazırlanmış taşıyacılar olarak karşımıza çıkarken, bugün öncelikli olarak şarabın mikro oksidasyonu sağlayarak olgunlaşmasını sağlamak ve aynı zamanda şarabın damak profiline uygun olacak şekilde içi tütsülenmiş fıçının aromalarını şaraba geçirerek şarabı daha zengin yapmak hedeflenmektedir. Burada esas husus nasıl bir şarap yapılmak istendiğidir. Oldukça canlı bir emir üzümünden beyaz şarabı fıçıya koymak onu köreltecekken, düşük verimli bir hasat ile alınmış sıkı bir chardonnay beyazına uygulanacak fıçı onun daha kavruk tatlara kavuşmasını sağlayarak renk katacaktır. Buradan söyleyebiliriz ki her şaraba fıçı uygulaması değer katmayabilir hatta zarar bile verebilir ve fakat doğru stil seçimi ile şarap mutlaka kompleksite kazanacaktır.

  • En kaliteli Şaraplar Fransız Şarapları Mıdır?

Şarabın anavatanı bu topraklarken, Fransız'ların şarapta Dünya markası olmalarını kabul ederek bu satırları yazmak ne zor bir bilseniz ama konumuz bu değil. Fransa özellikle Bordo, Burgonya ve Champage bölgelerindeki şaraplar ile dünyaya nam salmış ve 1800'lerde kendi bölgesel kurallar silsilesi olan apelasyonu belirlemiş. Tüm bunlarla bugün sadece dünyanın en değerli ekilebilir şaraplık üzüm topraklarına sahip olmakla kalmamış aynı zamanda satılabilir en pahalı şaraplarını üreten ülke olmuş durumda. Bu bakış açılarıyla baktığımızda 200 yıllık yoğun deneyim ve dünyaya sunulanlar uzun bir süre daha Fransa'yı dünyanın en popüler ve pahalı şarap üreticisi yapacak olsa da, küresel ısınmanın o topraklar üzerinde getirdiği iklim süreksizliği bu liderliği ne kadar koruyabilecek sorusunu hepimiz ömrümüz yettiğince göreceğiz. Bayaz için aynı şeyi söylemek güç olabilir lakin kırmızı şarapta en kaliteli şaraplar Fransız'dır demek çok iddalı olmayacaktır.

Kalemim izin verdiğince bu makalede Şarap Hakkındaki 10 Şehir Efsanesini nedenleriyle açıklamaya çalıştım. 

Efsaneler sorgulanmayacak kadar güçlü, vay be diyecek kadar şaşırtıcı, iyi hissettirecek kadar masalsıdır, lakin daha iyi hissetme yolu bir kadeh soğuk bir beyaz şarabı yazın bu sıcak gününde açıp bu makaleyi okurken farkındalıklarımızı arttırmak olabilir.

Merak ettiğiniz farklı efsaneler olursa bana instagram hesabımdan yazabilirsiniz.

Umarım bu haftaki makalemi beğenirsiniz, bir sonraki makalem "likörlerle" ilgili olacak, görüşmek üzere.

YORUMLAR

  • Bu yazı için henüz yorum yapılmadı.

YORUM YAZ

Yorum yazabilmek ve puanlama yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.